Chargeback ( Ters İbraz ) Nedir ?

Günümüzde çoğu kişi alışverişlerini kredi kartı ile yapmakta ve gün geçtikçe plastik kartlar üzerinden yapılan alışverişlerin miktarı artmaktadır. Internetin yaygınlaşmaya başlaması ve, sanal alışveriş sitelerinin sayısındaki artışla birlikte sanal ortamlarda bu kartların kullanımı artmıştır. Doğal olarak paranın döndüğü bir ortamda dolandırıcılık da sanal dünyanın içinde varolan tehlikelerden birisi olarak karşımıza çıkmıştır.

Kopyalanan kredi kartları ile sizden habersiz yapılan alışverişler, alışveriş sonrası malın gönderilmemesi, ayıplı mal gönderilmesi, yapılan ödeme karşılığında hizmetin verilmemesi vs. gibi şikayetler her geçen gün artmaktadır.

Bankalar da müşterilerini korumak amacıyla 3d secure, sanal kart gibi uygulamaları başlatmış ve bu tür dolandırıcılıkları azaltmak yönünde adım atmışlardır. Buna rağmen halen sorunların büyük kısmı devam etmekte olup bu tür problemleri çözmek için Visa ve Mastercard kuruluşları Transaction Dispute yani harcama itirazı hakkını kart kullanıcılarına vermişlerdir.

Bu konu oldukça detaylı olup, uzmanlık gerektirmekte ve tüm bankaların bu konuyla ilgili genel müdürlük bünyelerinde servisleri bulunmaktadır. Harcama itirazları çok çeşitli konularda yapılabilmekte olup çeşitli kodlara sahiptir. Bunlardan bazıları,

a) Harcamayı ben yapmadım
b) Harcama karşılığında mal gönderilmedi veya hizmet verilmedi.
c) Kartımdan birden fazla çekim yapılmış,
d) Kartımdan aldığım malın bedelinin üzerinde çekim yapılmış
e) Satın aldığım ürün anlatılandan farklı geldi
f) Satın aldığım ürün kırılmış veya bozuk olarak geldi.

Bunun gibi bir çok konu ayrı ayrı kodlanmıştır. Sizin bankanıza göndereceğiniz dilekçe de değerlendirilir ve hangi madde içinde tanımlanıyorsa o madde koduyla tercüme edilerek karşı işyerinin bankasına gönderilerek chargeback döngüsü başlatılır. Genel olarak yapılan itirazın işlem süresi aşağıdaki gibidir.

a) Tüketici harcama itirazını dilekçe ile bankaya bildirir. 0 gün
b) Banka ilgili itirazı max 20 gün içerisinde cevaplamak zorundadır  20.gün
c) Eğer banka itirazınızı işleme alırsa ( Türkiye haricinde heryerde almak zorunda ! ) itirazınızı
    kodlayarak karşı bankaya gönderir. 30.gün
d) Karşı banka (işyerinin bankası) yaptığınız harcama tutarını işyerinden anında bloke
    eder. İtirazınızı harcama yaptığınız işyerine gönderir. İşyerinin cevaplaması
    için 10 gün süresi vardır.40. gün
e) İşyeri elinde olan belgeler ile birlikte bankasına savunma verir. Bankası sunulan belgeleri ve
    savunmayı haklı bulursa bunu bankanıza gönderir ve itirazınız reddeder.
f) Bankanız size itirazınız red edildi der ve işyerinin sunduğu evrakları göndermekle yükümlüdür.
g) Ek bir açıklama ya da bu savunmayı çürütecek belgeniz var ise 2. itirazda bulunursunuz. 50.gün
e) Aynı süreç tekrar başar ve 180 güne kadar uzar.
f ) Karşı banka itirazınızı sonuç olarak haklı bulursa paranız iade edilir.

En çok sorulan soru   : Neden 540 güne kadar itirazlarım işleme alınmıyor ?

Uluslararsı Visa ve Mastercard chargeback kurallarına göre 540 güne kadar işlemlere itiraz etme hakkınız vardır. Ancak bir şart belirtilmektedir. Eğer hizmeti alacağınız tarih işlem tarihinden itibaren 120 günden fazlaysa 540 güne kadar işleme alınır der.

Örneğin bir araba aldınız. Ancak yoğun talep sebebiyle size 1 sene sonrasına teslim günü verdiler. Ödemeyi de kredi kartı ile yaptınız. Aradan bir sene geçti ancak arabanız teslim edilmedi. İtiraz edip 1 sene önceki işleminizin parasını alabilirsiniz. Ancak bunun için banka sizden SÖZLEŞME isteyecektir. Böyle bir alışverişte büyük ihtimalle sözleşme yapılmıştır ve sorun olmaz. Ancak bahis ve foreks işlemlerinden bu şekilde bir hizmet süresi veya sözleşmesi olmadığından 540 günlük itiraz süresi hakkınız maalesef yoktur. Umarım bu konuda sizi aydınlatabilmişimdir. Daha önce 540 güne kadar iade alanlar olmuştur, doğrudur. Ancak alanlar bu işin suyu çıkartılmadan önce başvurmuşlardır. Bilmem anlatabiliyor muyum ?